در حالی که تنش‌های ژئوپلیتیکی و حملات سایبری، فضای فناوری ایران را تحت تأثیر قرار داده است، حضور فعال وزیر ارتباطات در اجلاس جهانی «تأثیر هوش مصنوعی ۲۰۲۶» در هند (۲۷ تا ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵)، نشان‌دهندهٔ تداوم راهبرد «دیپلماسی فناوری» و تلاش برای نقش‌آفرینی ایران در حکمرانی جهانی هوش مصنوعی است. هم‌زمان، در حوزهٔ عمومی، پیش‌بینی‌های هوش مصنوعی دربارهٔ نتایج جام جهانی ۲۰۲۶ به یکی از سوژه‌های داغ رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است.

۱. اجلاس جهانی «تأثیر هوش مصنوعی ۲۰۲۶» در هند: بستری برای دیپلماسی فناوری ایران

ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در چارچوب برنامهٔ «دیپلماسی فناوری» و به‌منظور شرکت در اجلاس «India AI Impact Summit 2026» به دهلی‌نو سفر کرد. این اجلاس که از ۱۶ تا ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ (۲۷ تا ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵) در مرکز همایش‌های «Bharat Mandapam» دهلی‌نو برگزار شد، به‌عنوان نخستین رویداد بزرگ حکمرانی هوش مصنوعی در میان کشورهای جنوب جهانی شناخته می‌شود. اجلاس با شعار «از چشم‌انداز به عمل؛ هند پیشرو در جنبش تأثیر هوش مصنوعی» و با سه محور اصلی «مردم، سیاره و پیشرفت» (People, Planet, and Progress) برگزار شد و بیش از ۱۱۰ کشور، ۳۰ سازمان بین‌المللی و ۴۵ هیئت در سطح وزارتی در آن حضور داشتند.

وزیر ارتباطات در بدو ورود به دهلی‌نو با اشاره به اهداف این سفر اعلام کرد: «ایران در حوزه هوش مصنوعی از ظرفیت‌های قابل توجهی به‌ویژه در بخش نیروی انسانی و تولید دانش برخوردار است و طی سال‌های اخیر جایگاه علمی کشور در رتبه‌بندی‌های جهانی ارتقا یافته است. تعامل فعال با کشورهای دوست و همسو می‌تواند مسیر توسعه فناوری هوش مصنوعی را با شتاب بیشتری پیش ببرد و آثار آن را در بهبود کیفیت زندگی مردم نمایان کند».

در دومین روز اجلاس، مراسم افتتاحیهٔ رسمی با میزبانی نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند و با حضور بیش از ۲۰ رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر و بیش از ۴۰ وزیر از کشورهای مختلف برگزار شد. وزیر ارتباطات در نشست ویژهٔ سران و نشست عمومی وزیران حضور یافت و با تشریح ظرفیت‌های ایران در توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، بر ضرورت شکل‌گیری همکاری‌های هدفمند میان کشورهای منطقه و جهان در حوزه هوش مصنوعی تأکید کرد.

در حاشیهٔ این اجلاس، وزیر ارتباطات با وزیر فناوری اطلاعات هند دیدار دوجانبه داشت و دو طرف دربارهٔ همکاری‌های مشترک در حوزه فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، تبادل دانش و توسعه زیرساخت‌های ارتباطی گفت‌وگو کردند. همچنین وزیر ارتباطات از نمایشگاه «India AI Impact Expo 2026» بازدید کرد؛ نمایشگاهی که با حضور بیش از ۳۰۰ شرکت از ۳۰ کشور در بیش از ۱۰ پاویون تخصصی برگزار شد و تازه‌ترین دستاوردهای حوزه هوش مصنوعی مسئولانه، امنیت سایبری، سلامت دیجیتال و کشاورزی هوشمند را به نمایش گذاشت. پس از پایان نشست وزرا، وزیر ارتباطات به‌منظور بازدید از مرکز فناوری حیدرآباد (یکی از قطب‌های اصلی فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی هند) عازم این شهر شد تا زمینه‌های همکاری مشترک میان شرکت‌های ایرانی و هندی بررسی شود.

در سطح معاونان نیز احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و توسعه اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، در این اجلاس با اشاره به هم‌سویی دیدگاه‌های ایران و هند در زمینه هوش مصنوعی گفت: «اصولی که نخست‌وزیر مودی دنبال می‌کند، کاملاً شبیه به آن چیزی است که ما در ایران به دنبال آن هستیم، به‌ویژه دموکراتیزه کردن هوش مصنوعی برای همه مردم و به‌کارگیری آن برای تمامی افراد در سراسر جهان. این یکی از مهم‌ترین اصولی است که ما در ایران به دنبال آن هستیم.» وی همچنین تأکید کرد که دسترسی عادلانه به هوش مصنوعی و رشد فراگیر دیجیتال در مرکز اولویت‌های سیاستی ایران قرار دارد.

حضور فعال ایران در این اجلاس، با تأکید بر «دسترسی برابر به هوش مصنوعی» و توسعه مسئولانه این فناوری، نشان‌دهندهٔ تقویت جایگاه ایران در معادلات تنظیم‌گری بین‌المللی فناوری است؛ رویکردی که می‌تواند زمینه تعامل بیشتر با سایر کشورها را فراهم آورد.

۲. پیش‌بینی‌های هوش مصنوعی از جام جهانی ۲۰۲۶: سرگرمی الگوریتمی یا علم داده؟

در آستانهٔ جام جهانی ۲۰۲۶ که از ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ (۱۱ ژوئن ۲۰۲۶) با حضور ۴۸ تیم در ۱۲ گروه در ایالات متحده، کانادا و مکزیک آغاز می‌شود، پیش‌بینی‌های هوش مصنوعی دربارهٔ نتایج این مسابقات به یکی از سوژه‌های داغ رسانه‌ای تبدیل شده است. مدل‌های مختلف هوش مصنوعی با استفاده از داده‌های تاریخی مسابقات، رتبه‌بندی تیم‌ها، آمار بازیکنان و شبیه‌سازی‌های آماری، سناریوهای مختلفی برای قهرمان جام ارائه داده‌اند که تنوع آن‌ها نشان‌دهندهٔ ماهیت «باز» و غیرقابل پیش‌بینی این دوره از مسابقات است.

پلتفرم تحلیل فوتبال «NerdyTips» با انجام ۱۰۰,۰۰۰ شبیه‌سازی جداگانه از روند مسابقات، محتمل‌ترین قهرمانان را به ترتیب فرانسه (۱۸.۵٪)، اسپانیا (۱۶.۶٪)، انگلیس (۱۵٪)، آرژانتین (۱۰.۹٪) و برزیل (۱۰.۹٪) معرفی کرده است. نکتهٔ جالب این تحلیل آن است که هیچ تیمی شانس قهرمانی بالای ۲۰٪ ندارد و این نشان می‌دهد جام ۲۰۲۶ «بازترین» جام جهانی در دهه‌های اخیر خواهد بود.

پیش‌بینی‌های هوش مصنوعی دربارهٔ عملکرد تیم ملی ایران نیز در کانون توجه رسانه‌های داخلی قرار گرفته است. بر اساس یکی از این پیش‌بینی‌ها، در گروه G (بلژیک، ایران، مصر، نیوزلند)، نتایج ایران به این صورت خواهد بود: ایران ۱-۰ نیوزلند، بلژیک ۲-۱ ایران، و بلژیک ۲-۲ ایران. در این سناریو، تیم‌های بلژیک و مصر به دور حذفی راه پیدا خواهند کرد و ایران از صعود بازمی‌ماند.

در مجموع، اغلب مدل‌های هوش مصنوعی، فرانسه، اسپانیا، انگلیس، آرژانتین و برزیل را به‌عنوان مدعیان اصلی قهرمانی معرفی می‌کنند. نکتهٔ قابل‌توجه این است که برخلاف دوره‌های گذشته که معمولاً یک یا دو تیم به‌عنوان بخت‌های اصلی قهرمانی شناخته می‌شدند، در جام ۲۰۲۶ هیچ تیمی شانس قهرمانی بالای ۲۰٪ ندارد و رقابت بسیار نزدیک پیش‌بینی می‌شود. با این حال، باید توجه داشت که این پیش‌بینی‌ها عمدتاً جنبهٔ سرگرمی و رسانه‌ای دارند و تاریخ جام جهانی نشان داده که «شگفتی‌ها» بخش جدایی‌ناپذیر این تورنمنت هستند.

---

جمع‌بندی

اردیبهشت ۱۴۰۵، در حالی که ایران از یک سو با حملات سایبری و نظامی به زیرساخت‌های محاسباتی خود دست‌وپنجه نرم می‌کند، از سوی دیگر با حضور فعال در اجلاس جهانی هوش مصنوعی در هند و ارائهٔ گفتمان «دسترسی برابر به هوش مصنوعی» و «توسعه مسئولانه»، نشان داد که از میدان دیپلماسی فناوری خارج نشده است. هم‌زمان، در حوزهٔ عمومی، پیش‌بینی‌های هوش مصنوعی از جام جهانی ۲۰۲۶ به سوژه‌ای برای گفت‌وگوهای عمومی تبدیل شده است؛ رویدادی که بیش از آنکه یک «پیش‌بینی علمی» باشد، نمایشی از نفوذ هوش مصنوعی در زندگی روزمره و سرگرمی‌های جمعی است.