«با وجود قدرتی فراتر از Mythos 5 و قیمتی برابر با GPT-5.5، پرچمدار OpenAI به جای ورود به دستان توسعه‌دهندگان، در «بازبینی امنیت ملی» گرفتار شد. تولد سه‌گانه‌ای که نامشان را از کیهان گرفته‌اند، اما مدارشان را کاخ سفید تعیین می‌کند.»

---

در تاریخ ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، OpenAI سرانجام از نسل جدید مدل‌های زبانی خود با نام GPT-5.6 رونمایی کرد. این خانواده شامل سه مدل با نام‌های الهام‌گرفته از منظومه شمسی است: Sol (خورشید)، پرچمدار و قدرتمندترین مدل؛ Terra (زمین)، مدلی متعادل برای حجم کاری بالا؛ و Luna (ماه)، مدلی سبک، سریع و کم‌هزینه. با این حال، برخلاف رویه‌ی معمول، این انتشار با یک «قفل سفید» همراه شده است: به درخواست دولت آمریکا، دسترسی به این مدل‌ها، به‌ویژه نسخه‌ی پرچمدار Sol، به تعداد بسیار محدودی از «شرکای معتمد» اختصاص یافته است.

---

خورشید (Sol): اوج قدرت در خدمت امنیت سایبری

مدل پرچمدار GPT-5.6 Sol به عنوان قوی‌ترین مدل تاریخ OpenAI معرفی شده است. این مدل به‌طور ویژه برای وظایف پیچیده‌ای مانند برنامه‌نویسی پیشرفته، زیست‌شناسی محاسباتی و امنیت سایبری بهینه‌سازی شده است. توانایی‌های این مدل در حوزه‌ی امنیت سایبری به‌قدری است که با مدل Mythos 5 آنتروپیک برابری می‌کند.

با این حال، OpenAI بر جنبه‌ی دفاعی این قابلیت‌ها تأکید دارد. به گفته‌ی این شرکت، Sol در کمک به کشف و رفع آسیب‌پذیری‌ها بسیار توانمندتر از اجرای یک حمله‌ی سایبری کامل است. این مدل بیشتر به عنوان یک «دستیار امنیتی سطح بالا» برای مدافعان سایبری طراحی شده است تا یک ابزار تهاجمی خودکار.

برای دستیابی به این سطح از قدرت، GPT-5.6 Sol از دو حالت جدید پشتیبانی می‌کند:

• max (حداکثر استدلال): به مدل زمان بیشتری برای تفکر عمیق و حل مسائل پیچیده می‌دهد.
• ultra (حالت فوق‌پیشرفته): با استفاده از زیرعامل‌ها (Sub-agents) کارهای پیچیده را بین چندین عامل هوش مصنوعی تقسیم می‌کند تا سرعت انجام آن‌ها افزایش یابد.

---

زمین و ماه (Terra & Luna): قدرت در سطوح مختلف

در کنار Sol، دو مدل دیگر نیز برای کاربردهای روزمره و کسب‌وکار طراحی شده‌اند:

• Terra: یک مدل متعادل برای کارهای روزمره و تولیدی است. عملکرد آن با GPT-5.5 برابری می‌کند، اما با هزینه‌ای نصف. این مدل گزینه‌ی ایده‌آلی برای مشاغلی است که به تعادل بین هزینه و عملکرد نیاز دارند.
• Luna: یک مدل سبک، سریع و مقرون‌به‌صرفه است که برای وظایف با حجم بالا و نیاز به سرعت بالا طراحی شده است. این مدل کم‌هزینه‌ترین گزینه در خانواده‌ی GPT-5.6 است و برای کارهایی مانند خلاصه‌سازی، مکاتبات و اتوماسیون‌های ساده مناسب است.

---

جدول مقایسه: سه‌گانه‌ی GPT-5.6

ویژگی	GPT-5.6 Sol (خورشید)	GPT-5.6 Terra (زمین)	GPT-5.6 Luna (ماه)
موقعیت	پرچمدار، قدرتمندترین مدل	مدل متعادل برای کار روزمره	مدل سریع، سبک و کم‌هزینه
کاربرد اصلی	پیچیده‌ترین وظایف (کدنویسی، زیست‌شناسی، امنیت سایبری)	وظایف تولیدی و کاری روزمره	وظایف با حجم بالا و نیاز به سرعت (API، agent)
قیمت (به ازای هر ۱M توکن)	ورودی: ۵ دلار / خروجی: ۳۰ دلار	ورودی: ۲.۵ دلار / خروجی: ۱۵ دلار	ورودی: ۱ دلار / خروجی: ۶ دلار
عملکرد نسبی	فراتر از GPT-5.5 و قابل رقابت با Mythos 5	برابر با GPT-5.5	نزدیک به GPT-5.5، با هزینه‌ای بسیار کمتر

---

«قفل سفید» کاخ سفید: امنیت ملی در برابر دسترسی همگانی

مهم‌ترین جنبه‌ی انتشار GPT-5.6، محدودیت‌های اعمال‌شده توسط دولت آمریکا است. این اقدام، نخستین بار نیست که واشنگتن برای مدل‌های پیشرفته‌ی هوش مصنوعی «محدودیت انتشار» وضع می‌کند و پیش‌تر نیز محدودیت‌های مشابهی برای مدل‌های Fable 5 و Mythos 5 شرکت Anthropic اعمال شده بود.

بر اساس این درخواست، دسترسی به GPT-5.6 در مرحله‌ی اول به حدود ۲۰ شرکت معتمد که مورد تأیید دولت هستند، محدود شده است. OpenAI که با این درخواست موافقت کرده، آن را اقدامی «موقت» دانسته و تأکید کرده که این رویه را برای درازمدت نمی‌پذیرد. با این حال، انتظار می‌رود که این مدل‌ها در هفته‌های آینده به‌تدریج در دسترس‌تر قرار گیرند. سم آلتمن نیز به کارکنان خود گفته است که امیدوار است تا اواسط ژوئیه (مرداد ۱۴۰۵) انتشار گسترده‌تری انجام شود.